Audyt efektywności energetycznej a ISO 50001

audyt efektywności energetycznej a ISO 50001
audyt efektywności energetycznej a ISO 50001

Audyt efektywności energetycznej (AEE) to analiza konkretnego przedsięwzięcia poprawiającego efektywność energetyczną, która określa jego opłacalność oraz możliwą do uzyskania oszczędność energii. W systemie białych certyfikatów stanowi podstawę potwierdzenia efektu energetycznego przedsięwzięcia.

 

System zarządzania energią wg ISO 50001 może stanowić praktyczne wsparcie w przygotowaniu organizacji do pozyskiwania białych certyfikatów. Dostarcza uporządkowanych danych, analiz i mechanizmów monitorowania, które mogą ułatwić identyfikację przedsięwzięć oraz wiarygodne określenie uzyskanych efektów energetycznych.

Czym jest audyt efektywności energetycznej?

Audyt efektywności energetycznej to sformalizowana analiza konkretnego przedsięwzięcia, której celem jest określenie potencjału poprawy efektywności energetycznej oraz ilości energii możliwej do zaoszczędzenia w wyniku planowanych działań. Obejmuje ocenę stanu technicznego, analizę zużycia energii, identyfikację i ocenę przedsięwzięć poprawiających efektywność oraz analizę ich efektów energetycznych i opłacalności ekonomicznej.

 

W systemie białych certyfikatów (świadectw efektywności energetycznej) stanowi najważniejsze narzędzie służące określeniu efektu energetycznego planowanego przedsięwzięcia. Jest wymaganym załącznikiem do wniosku o wydanie świadectwa efektywności energetycznej.

Kto może sporządzić audyt efektywności energetycznej?

Obecnie audyt efektywności energetycznej może sporządzić osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje lub doświadczenie związane z analizowanymi obiektami, instalacjami lub urządzeniami energetycznymi. Wymogi te mają jednak zostać zaostrzone w związku z wdrażaniem nowej dyrektywy EED (2023/1791).

 

Projektowane przepisy (nowelizacja ustawy o efektywności energetycznej) przewidują formalny system kwalifikowania i rejestr audytorów efektywności energetycznej. Docelowo audyty na potrzeby białych certyfikatów oraz audyty energetyczne przedsiębiorstw mają wykonywać osoby spełniające określone wymagania, posiadające odpowiednie kwalifikacje i wpisane do rejestru.

Czym różni się audyt efektywności energetycznej od audytu energetycznego przedsiębiorstwa?

Oba audyty na swój sposób dotyczą poprawy efektywności energetycznej, jednak nie są pojęciami tożsamymi. Różnią się przede wszystkim zakresem, celem oraz perspektywą analizy. Najprościej można przedstawić te różnice w następujący sposób:

KryteriumAudyt efektywności energetycznejAudyt energetyczny przedsiębiorstwa
PrzedmiotKonkretne przedsięwzięcie, obiekt, urządzenie lub instalacja.Całe przedsiębiorstwo.
CelOkreślenie możliwej do uzyskania oszczędności energii i przygotowanie wniosku o wydanie świadectw efektywności energetycznej („białych certyfikatów”).Identyfikacja potencjału poprawy efektywności energetycznej przedsiębiorstwa oraz wykonanie obowiązków wynikających z art. 36 Ustawy o efektywności energetycznej.
ZakresSkupiony na określonym przedsięwzięciu lub obszarze.Budynki, instalacje przemysłowe i transport odpowiadające łącznie za min. 90% zużycia energii.
CharakterSzczegółowa ocena konkretnego rozwiązania.Kompleksowa diagnoza zużycia energii w przedsiębiorstwie.
Analiza ekonomicznaOcena opłacalności danego przedsięwzięcia.Preferowana analiza kosztów cyklu życia (LCC).
Kiedy?W związku z konkretnym przedsięwzięciem, przed przystąpieniem do jego realizacji. W szczególnych przypadkach również powykonawczo.
Więcej w artykule: Audyt efektywności energetycznej i białe certyfikaty
Co 4 lata – jeżeli przedsiębiorca podlega ustawowemu obowiązkowi.
Więcej w artykule: Nowa dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej (EED)

Jak spojrzeć na te audyty przez pryzmat ISO 50001?

Różnicę między tymi audytami można łatwiej zrozumieć, odnosząc ją do logiki ISO 50001:

 

  • Audyt energetyczny przedsiębiorstwa jest zbliżony funkcjonalnie do przeglądu energetycznego. Pozwala poznać sposób i miejsca wykorzystania energii, zidentyfikować obszary o istotnym zużyciu oraz wskazać potencjał poprawy. 

 

  • Audyt efektywności energetycznej ma natomiast bardziej „projektowy” charakter. Ocenia efekty konkretnych działań w zakresie poprawy efektywności energetycznej. Koncentruje się na konkretnym przedsięwzięciu i ocenia jego efekt w postaci możliwej do uzyskania oszczędności energii oraz opłacalności ekonomicznej. 

 

Można więc przyjąć uproszczenie:

 

Audyt energetyczny przedsiębiorstwa odpowiada na pytanie „Gdzie i jak możemy poprawić efektywność energetyczną?”. Audyt efektywności energetycznej odpowiada na pytanie „Jaki efekt energetyczny przyniesie konkretne przedsięwzięcie?”

W jaki sposób ISO 50001 pomaga w uzyskaniu białych certyfikatów?

ISO 50001 nie zastępuje audytu efektywności energetycznej wymaganego w systemie białych certyfikatów. ISO 50001 dostarcza organizacji infrastruktury informacyjnej, pomiarowej i zarządczej, która może znacząco ułatwić planowanie przedsięwzięć, podejmowanie decyzji i przygotowanie audytu efektywności energetycznej.

 

System zarządzania energią ISO 50001 pozwala:

  • systematycznie monitorować zużycie energii,
  • identyfikować potencjalne obszary poprawy,
  • ustalać wskaźniki efektywności energetycznej,
  • oceniać wpływ działań już na etapie ich planowania.

Dzięki temu przedsiębiorstwo dysponuje znacznie lepszą bazą informacyjną do przygotowania przedsięwzięć, których planowane efekty mogą zostać wykorzystane w procesie ubiegania się o białe certyfikaty.

Jakie elementy ISO 50001 są przydatne w kontekście audytu efektywności energetycznej?

Bazą systemu zarządzania energią jest przegląd energetyczny (pkt 6.3 ISO 50001). Wykonany zgodnie ze sztuką pozwala określić, gdzie i w jaki sposób organizacja zużywa energię, zidentyfikować znaczące wykorzystania energii oraz wskazać możliwości poprawy wyniku energetycznego. To właśnie z tych informacji można wytypować działania, które mogą być odpowiednie również do pozyskania białych certyfikatów.

 

Kolejnym elementem są wskaźniki wyniku energetycznego (pkt 6.4) oraz energetyczna linia bazowa (pkt 6.5). Pozwalają one określić, jak zmienia się wynik energetyczny i względem jakiego poziomu należy oceniać efekt planowanego przedsięwzięcia. Ma to szczególne znaczenie decyzyjne. Chcemy przecież wiarygodnie wykazać, że konkretne działanie przyniesie efekty spójne z założeniami całego systemu. Z punktu widzenia systemu białych certyfikatów ma to nieocenione znaczenie, ponieważ wniosek składamy rozpoczęciem realizacji. Musimy być pewni efektów tego, co planujemy zrobić.

 

Istotne znaczenie ma również planowanie zbierania danych energetycznych (pkt 6.6). ISO 50001 wymaga określenia, jakie dane są potrzebne, w jaki sposób będą pozyskiwane i z jaką częstotliwością analizowane. Dobrze funkcjonujący system pomiarów i monitorowania może więc dostarczać danych niezbędnych do obliczeń wykonywanych na potrzeby audytów efektywności energetycznej.

Dlaczego wiedza dotycząca systemu białych certyfikatów jest istotna w systemie ISO 50001?

Świadomość wymagań i możliwości związanych z audytem efektywności energetycznej i całym systemem świadectw efektywności energetycznej może zwiększyć wartość systemu ISO 50001. Pkt 7.1, 7.3 i 7.4 normy ISO 50001 tworzą podstawę do zapewnienia odpowiednich zasobów, budowania świadomości oraz komunikowania informacji związanych z wynikiem energetycznym.

 

Organizacja może świadomie kształtować zasoby, wiedzę i komunikację tak, aby już na etapie identyfikowania i planowania przedsięwzięć uwzględniać wymagania systemu białych certyfikatów. Można ująć wpływ ich pozyskania i sprzedaży praw majątkowych w ocenie ekonomicznej planowanych przedsięwzięć. To z kolei implikuje potrzebę gromadzenia odpowiednich danych i przepływu informacji.

 

Wiedza dotycząca audytu efektywności energetycznej sprawia więc, że ISO 50001 może być także narzędziem wspierającym przygotowanie przedsięwzięć do systemu białych certyfikatów. To wzmacnia biznesowy efekt ISO 50001.

Chcesz wykorzystać ISO 50001 do poprawy efektywności energetycznej?

Dobrze funkcjonujący system zarządzania energią może dostarczać danych i informacji, które wspierają przygotowanie przedsięwzięć do uzyskania białych certyfikatów. WISO Group pomaga organizacjom wdrażać i rozwijać systemy oparte na ISO 50001, identyfikować potencjał oszczędności energii oraz przekładać dane energetyczne na konkretne działania.

 

Szkolimy, doradzamy, doskonalimy. Jesteśmy na każdym etapie prowadzącym do realnej poprawy wyniku energetycznego Twojej firmy. 

 

Jeśli chcesz sprawdzić, jak ISO 50001 może wspierać Twoją organizację w wykorzystaniu potencjału białych certyfikatów, skontaktuj się z nami.

Chcesz dowiedzieć
się więcej?

Chcesz dowiedzieć się więcej?

Napisz lub zadzwoń, by poznać szczegóły współpracy.





    WISO, członek zespołu, Martyna

    Zobacz także:

    dyrektywa ied 2.0 w zakresie ograniczenia emisji w sektorze przemysłu

    Dyrektywa IED 2.0 a system zarządzania środowiskowego

    Przyjęta w kwietniu 2024 roku dyrektywa zmieniająca dotychczasowe przepisy dotyczące emisji przemysłowych (tzw. dyrektywa IED 2.0) wprowadza nowe obowiązki dla instalacji przemysłowych, między innymi poprzez dodanie zapisów nakazujących wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego. System ten musi być zgodny z wymogami konkluzji BAT oraz zawierać elementy określone dyrektywie, a jego wdrożenie zostało dopisane do podstawowych zasad eksploatacji

    Czytaj dalej