Audyt efektywności energetycznej i białe certyfikaty

Przedsiębiorstwa coraz częściej inwestują w poprawę efektywności energetycznej. To oczywiście odpowiedź na rynek energii, wymagania ESG, ale też element budowania konkurencyjności i odporności organizacji. Jednym z mechanizmów wspierających takie działania są białe certyfikaty, czyli świadectwa efektywności energetycznej.

W niniejszym opracowaniu przedstawiamy zasady funkcjonowania systemu białych certyfikatów, proces ich uzyskiwania oraz korzyści, jakie mogą przynieść przedsiębiorstwom inwestującym w poprawę efektywności energetycznej. Pokazujemy również, w jaki sposób mechanizm ten może wspierać decyzje i działania związane z zarządzaniem energią wg ISO 50001.

W artykule odpowiadamy na pytania:

Białe certyfikaty – co to jest?
Białe certyfikaty - dla kogo?
Czy białe certyfikaty mają związek z ISO 50001?
Białe certyfikaty – jak uzyskać?
Czym jest audyt efektywności energetycznej?
Kto może sporządzić audyt efektywności energetycznej?
Czy powstanie zawód audytora efektywności energetycznej?
Jak białe certyfikaty postrzegają eksperci zarządzania energią?

Białe certyfikaty – co to jest?

Białe certyfikaty, czyli formalnie: świadectwa efektywności energetycznej, są jednym z instrumentów wspierających poprawę efektywności energetycznej w Polsce. Ich celem jest zachęcanie przedsiębiorstw do realizacji inwestycji prowadzących do trwałego zmniejszenia zużycia energii. Mechanizm opiera się na założeniu, że osiągnięta oszczędność energii posiada wymierną wartość ekonomiczną. Przedsiębiorstwa realizujące przedsięwzięcia poprawiające efektywność energetyczną mogą uzyskać świadectwa efektywności energetycznej potwierdzające planowane oszczędności energii. Związane z nimi prawa majątkowe mogą następnie zostać sprzedane na rynku, co pozwala uzyskać dodatkowe środki wspierające zwrot z inwestycji.

System został zaprojektowany jednocześnie z myślą o podmiotach zobowiązanych do osiągania określonych poziomów oszczędności energii. Mogą one realizować swoje obowiązki poprzez zakup praw majątkowych do białych certyfikatów.

Białe certyfikaty pełnią zatem podwójną funkcję. Z jednej strony wspierają finansowanie inwestycji ograniczających zużycie energii, a z drugiej tworzą rynkowy mechanizm realizacji krajowych celów w zakresie efektywności energetycznej.

Białe certyfikaty - dla kogo?

O białe certyfikaty mogą ubiegać się przedsiębiorstwa realizujące określone rodzaje przedsięwzięć prowadzących do poprawy efektywności energetycznej. Ustawa o efektywności energetycznej przewiduje szeroki katalog działań kwalifikujących się do tego systemu. Należą do nich między innymi:

termomodernizacja budynków,
modernizacja oświetlenia,
wymiana lub modernizacja urządzeń i instalacji przemysłowych,
modernizacja źródeł ciepła i sieci ciepłowniczych,
odzysk ciepła odpadowego,
ograniczanie strat energii,
wykorzystanie odnawialnych źródeł energii do ogrzewania lub chłodzenia,
modernizacja środków transportu,
izolacja instalacji przemysłowych.

Najczęściej spotykane projekty obejmują modernizację linii technologicznych, wymianę sprężarek, pomp, wentylatorów i silników elektrycznych, wdrażanie systemów odzysku ciepła oraz działania zmniejszające energochłonność budynków i procesów produkcyjnych.

Czy białe certyfikaty mają związek z ISO 50001?

Temat efektywności energetycznej najczęściej analizowany jest nie jako pojedyncza inwestycja, lecz jako element systemowego zarządzania energią. Właśnie dlatego warto zwrócić uwagę na zależność pomiędzy systemem białych certyfikatów a normą ISO 50001.

Norma ISO 50001 określa wymagania dla systemu zarządzania energią, którego celem jest m.in. ciągłe doskonalenie wyniku energetycznego organizacji. W tym celu konieczne jest zidentyfikowanie przedsięwzięć o potencjale oszczędnościowym. Dalej oczywiście także ich realizacja. Wiele z tych działań może jednocześnie kwalifikować się do uzyskania białych certyfikatów.

Można więc powiedzieć, że białe certyfikaty a ISO 50001 to dwa wzajemnie uzupełniające się narzędzia. ISO 50001 pomaga systematycznie identyfikować i realizować projekty poprawiające wynik energetyczny, dając jednocześnie zestaw odpowiednich danych i wskaźników służących decyzjom, monitorowaniu i ewaluacji. System białych certyfikatów może z kolei zapewnić dodatkowe korzyści finansowe związane z osiągniętymi oszczędnościami energii. Mamy zatem sytuację win-win.

Białe certyfikaty – jak uzyskać?

Proces uzyskania białych certyfikatów rozpoczyna się jeszcze przed realizacją inwestycji. Jest to niezwykle istotne, ponieważ rozpoczęcie prac przed złożeniem wniosku do Prezesa URE pozbawia przedsiębiorstwo możliwości uzyskania świadectwa efektywności energetycznej. Procedura obejmuje kilka etapów.

Krok 1. Wykonanie audytu efektywności energetycznej
Podstawowym dokumentem w całym procesie jest audyt efektywności energetycznej. To właśnie na jego podstawie określa się, czy planowane przedsięwzięcie doprowadzi do oszczędności energii oraz jaka będzie skala tych oszczędności. Audyt stanowi techniczne i ekonomiczne uzasadnienie inwestycji.

Krok 2. Złożenie wniosku do Prezesa URE
Na podstawie audytu inwestor składa wniosek o wydanie świadectwa efektywności energetycznej wraz z wymaganymi załącznikami i oświadczeniami. Dopiero po złożeniu kompletnego wniosku można rozpocząć realizację przedsięwzięcia.
Krok 3. Wydanie świadectwa efektywności energetycznej
Po przeanalizowaniu dokumentacji Prezes URE wydaje świadectwo efektywności energetycznej określające planowaną wielkość oszczędności energii.
Krok 4. Realizacja przedsięwzięcia
Po uzyskaniu świadectwa przedsiębiorstwo realizuje zaplanowaną inwestycję i gromadzi dokumentację potwierdzającą przebieg prac.
Krok 5. Zgłoszenie realizacji i potwierdzenie efektów
Po zakończeniu przedsięwzięcia konieczne jest zawiadomienie prezesa URE. W przypadku większych projektów wymagany jest audyt powykonawczy potwierdzający rzeczywiste efekty energetyczne.
Krok 6. Zakończenie procedury
Ostatnim etapem jest przekazanie do Prezesa URE wymaganych dokumentów potwierdzających zakończenie przedsięwzięcia i osiągnięcie deklarowanych oszczędności energii. Informacje o wydanych świadectwach efektywności energetycznej są publicznie dostępne.

Czym jest audyt efektywności energetycznej?

Audyt efektywności energetycznej to opracowanie zawierające analizę zużycia energii i stanu technicznego obiektu, urządzenia lub instalacji, wskazujące możliwe działania poprawiające efektywność energetyczną oraz określające ich opłacalność ekonomiczną i potencjalne oszczędności energii. Stanowi merytoryczny fundament całego systemu białych certyfikatów. Bez jego prawidłowego wykonania nie jest możliwe uzyskanie świadectwa efektywności energetycznej.

Zakres audytu zależy od rodzaju przedsięwzięcia, jednak zazwyczaj obejmuje:

charakterystykę obiektu, instalacji lub urządzenia,
ocenę stanu technicznego,
analizę aktualnego zużycia energii,
opis planowanej modernizacji,
określenie przewidywanych oszczędności energii,
analizę możliwych wariantów realizacji,
ocenę opłacalności ekonomicznej przedsięwzięcia.

Szczególne znaczenie ma prawidłowe określenie planowanych oszczędności energii, bo to od ich wielkości zależy wartość efektu energetycznego. Ta wyrażana jest w tonach oleju ekwiwalentnego (toe). 1 toe oszczędności to jedno świadectwo efektywności energetycznej. Minimalna pula we wniosku to 10 toe.

Kto może sporządzić audyt efektywności energetycznej?

Obecnie audyty mogą sporządzać osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje lub doświadczenie związane z analizowanymi instalacjami, urządzeniami lub obiektami. Przepisy dopuszczają zarówno osoby posiadające odpowiednie wykształcenie kierunkowe, jak i specjalistów dysponujących doświadczeniem zawodowym w eksploatacji, montażu lub obsłudze urządzeń i instalacji energetycznych.

W najbliższych miesiącach te warunki ulegną zmianie w związku z implementacją nowej dyrektywy EED (2023/1791).

Czy powstanie zawód audytora efektywności energetycznej?

Projektowane przepisy wdrażające nową dyrektywę EED przewidują utworzenie formalnego systemu kwalifikowania audytorów efektywności energetycznej. Docelowo audyty wykorzystywane zarówno w systemie białych certyfikatów, jak i audyty energetyczne przedsiębiorstw mają być sporządzane wyłącznie przez osoby wpisane do oficjalnego rejestru audytorów.

Uzyskanie uprawnień będzie wymagało spełnienia określonych warunków dotyczących wykształcenia lub doświadczenia zawodowego, ukończenia szkolenia oraz zdania egzaminu państwowego organizowanego pod nadzorem Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego. Oznacza to dalszą profesjonalizację rynku i wzrost znaczenia wysokiej jakości analiz energetycznych. Dla przedsiębiorstw może to oznaczać większą pewność co do rzetelności opracowań stanowiących podstawę zarówno do pozyskiwania białych certyfikatów, jak i do planowania inwestycji poprawiających efektywność energetyczną.

Jak białe certyfikaty postrzegają eksperci zarządzania energią?

Skuteczne zarządzanie energią nie powinno ograniczać się do pojedynczych inwestycji. Największe korzyści osiągają organizacje, które systemowo identyfikują obszary strat energii, planują działania doskonalące i monitorują osiągane efekty. Takie podejście promuje norma ISO 50001, która pomaga budować proces ciągłej poprawy wyniku energetycznego. Wiele przedsięwzięć identyfikowanych w ramach systemu zarządzania energią może jednocześnie kwalifikować się do uzyskania białych certyfikatów, zapewniając przedsiębiorstwu dodatkowe korzyści finansowe.

WISO Group wspiera organizacje we wdrażaniu i doskonaleniu systemów zarządzania energią zgodnych z ISO 50001, identyfikacji możliwości poprawy efektywności energetycznej oraz przygotowaniu do skutecznego wykorzystania mechanizmu białych certyfikatów.

Co możemy zrobić dla Twojej organizacji?

Zapewnimy konsultacje i wsparcie merytoryczne, przeprowadzając Cię krok po kroku przez wdrożenie wymagań ISO 50001.
Wykonamy audyt diagnostyczny oraz przegląd energetyczny, aby ocenić aktualny poziom zarządzania energią, zidentyfikować obszary do poprawy (w tym potencjalne przedsięwzięcia) oraz określić wskaźniki służące do monitorowania efektów.
Zweryfikujemy możliwości techniczne, organizacyjne i ekonomiczne poprawy efektywności energetycznej w Twojej organizacji, mając na uwadze możliwości związane z systemem białych certyfikatów.
Przeprowadzimy szkolenia dostosowane do ról i odpowiedzialności w systemie zarządzania energią.
Przygotujemy lub zaktualizujemy dokumentację systemową wymaganą do certyfikacji ISO 50001 i zapewnimy wsparcie podczas audytu oraz pomożemy w działaniach poaudytowych.
Udzielimy eksperckiego wsparcia na każdym etapie doskonalenia systemu.

Skontaktuj się z nami i sprawdź, jak możemy pomóc Twojej organizacji przejść od analizy energii do realnych wyników biznesowych.

Chcesz dowiedzieć
się więcej?

Chcesz dowiedzieć się więcej?

Napisz lub zadzwoń, by poznać szczegóły współpracy.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez WISO GROUP Sp. z o.o. z siedzibą w Olkuszu, na ulicy Rynek 29/5 w celu przesyłania treści marketingowych na nasz adres e-mail podany w formularzu kontaktowym. Zgoda jest dobrowolna. Mam prawo cofnąć zgodę w każdym czasie. Mam prawo dostępu do danych, sprostowania, usunięcia... Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez WISO GROUP Sp. z o.o. z siedzibą w Olkuszu, na ulicy Rynek 29/5 w celu przesyłania treści marketingowych na nasz adres e-mail podany w formularzu kontaktowym. Zgoda jest dobrowolna. Mam prawo cofnąć zgodę w każdym czasie. Mam prawo dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo sprzeciwu, prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego lub przeniesienia danych. Administratorem danych osobowych jest WISO GROUP Sp. z o.o. z siedzibą w Olkuszu, na ulicy Rynek 29/5. Administrator przetwarza dane zgodnie z Polityką Prywatności

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez WISO GROUP Sp. z o.o. z siedzibą w Olkuszu, na ulicy Rynek 29/5 w celu przesyłania odpowiedzi na przesyłane na nasz adres e-mail podany w formularzu kontaktowym zapytanie. Zgoda jest dobrowolna, jednakże w przypadku jej braku Administrator danych osobowych nie może... Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez WISO GROUP Sp. z o.o. z siedzibą w Olkuszu, na ulicy Rynek 29/5 w celu przesyłania odpowiedzi na przesyłane na nasz adres e-mail podany w formularzu kontaktowym zapytanie. Zgoda jest dobrowolna, jednakże w przypadku jej braku Administrator danych osobowych nie może odpowiedzieć na przesłane pytania. Mam prawo cofnąć zgodę w każdym czasie. Mam prawo dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo sprzeciwu, prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego lub przeniesienia danych. Administratorem danych osobowych jest WISO GROUP Sp. z o.o. z siedzibą w Olkuszu, na ulicy Rynek 29/5. Administrator danych osobowych przetwarza dane zgodnie z Polityką Prywatności .

Zobacz także:

Jednostki certyfikujące w Polsce

Chcąc uzyskać certyfikat, np. w zakresie systemów zarządzania zgodnych z normami ISO, należy zawrzeć umowę z wybraną akredytowaną jednostką certyfikującą, a po odpowiednim przygotowaniu – oczekiwać przeprowadzenia audytu zewnętrznego przez jej audytora. Czym dokładnie są jednostki certyfikujące? Ile ich funkcjonuje w Polsce i co jeszcze warto o nich wiedzieć? Jednostki certyfikujące ISO w Polsce Organizacja ubiegająca się o certyfikat ISO samodzielnie wybiera jednostkę, z którą

Czytaj dalej

WISO GROUP Sp. z o.o.

ul. Rynek 29/5
32-300 Olkusz
NIP: 6372199840