Implementacja IED 2.0: nadchodzą zmiany w Prawie Ochrony Środowiska

IED 2.0 to przyjęta w 2024 roku dyrektywa nowelizująca przepisy w sprawie emisji przemysłowych i funkcjonowania systemu zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom oraz ich kontroli. IED 2.0 – czyli dyrektywa (UE) 2024/1785 – istotnie rozszerza dotychczasowe regulacje, wzmacniając między innymi działania służące systemowemu ograniczaniu emisji zanieczyszczeń. Nowe przepisy są elementem unijnej polityki prowadzącej do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. Bezpośrednio odzwierciedlają kierunek dalszego rozwoju europejskiego prawa ochrony środowiska w duchu Zielonego Ładu.

Implementacja IED 2.0 w Polsce zbliża się wielkimi krokami. Choć projekt ustawy zmieniającej Prawo Ochrony Środowiska jest wciąż w fazie opiniowania (numer UC 99 w wykazie Rządowego Centrum Legislacji), warto przyjrzeć się proponowanym zmianom. Jest to szczególnie istotne dla instalacji przemysłu energetycznego, chemicznego oraz metalurgicznego, a także gospodarstw zajmujących się intensywnym chowem zwierząt.

Z tego artykułu dowiesz się:

Co zmienia IED 2.0?
Kogo obejmie obowiązek uzyskania pozwolenia zintegrowanego?
Kto musi wdrożyć system zarządzania środowiskowego?
Jakie elementy musi zawierać system zarządzania środowiskowego wg IED 2.0?
Jak ISO 14001 pomaga w spełnieniu wymagań IED 2.0?
Czym jest plan transformacji?
Co wspólnego ma IED 2.0 z raportowaniem ESG?

Co zmienia IED 2.0?

Dyrektywa IED 2.0 (UE 2024/1785) rozszerza zakres obowiązków przedsiębiorstw objętych pozwoleniami zintegrowanymi i zaostrza wymagania środowiskowe. Nowe przepisy wprowadzają ujednolicone zasady ustalania poziomów emisji oraz bardziej rygorystyczne warunki uzyskiwania odstępstw od standardów emisyjnych.

Rozszerzono katalog instalacji wymagających pozwoleń zintegrowanych, doprecyzowano wymagania dotyczące systemów zarządzania środowiskowego, a także wprowadzono obowiązek uwzględniania kwestii odorów i szerszy zakres monitorowania zanieczyszczeń. IED 2.0 przewiduje również cyfryzację procesu wydawania pozwoleń, większą przejrzystość postępowań, wsparcie dla innowacji oraz surowsze zasady odpowiedzialności i sankcji za naruszenia przepisów.

Nowe i zaktualizowane definicje

W projekcie ustawy implementującej zauważalna jest również znaczna rozbudowa słowniczka ustawowego. Wprowadzono szereg nowych definicji , w tym:

efektywności środowiskowej,
dopuszczalnego poziomu efektywności środowiskowej,
poziomów efektywności środowiskowej powiązanych z BAT,
poziomów efektywności środowiskowej powiązanych z nowymi technikami,
głębokiej transformacji przemysłowej,
jednolitych zasad eksploatacyjnych,
poziomów emisji powiązanych z nowymi technikami,
wskaźników referencyjnych.

Zmodyfikowano także kilka dotychczasowych pojęć. W szczególności uzupełniono definicje konkluzji BAT o elementy dotyczące nowych technik, poziomów efektywności środowiskowej oraz systemu zarządzania środowiskowego.

Inne kluczowe zmiany w projekcie ustawy

Projekt ustawy zakłada zaostrzenie zasady ustalania dopuszczalnych poziomów emisji. Prowadzący instalację będzie musiał przedstawić analizę potwierdzającą, że instalacja osiąga najniższy możliwy poziom emisji przy zastosowaniu najlepszych dostępnych technik (BAT). Zatem na przedsiębiorcy spoczywał będzie ciężar argumentacyjny.

Proponowane przepisy ograniczają również możliwość uzyskania odstępstw od wymagań BAT. Każde odstępstwo będzie wymagało szczegółowego uzasadnienia technicznego, środowiskowego i ekonomicznego. Nie będzie mogło też prowadzić do pogorszenia jakości środowiska. Wyjątek przewidziano jedynie dla nadzwyczajnych sytuacji, takich jak poważne kryzysy energetyczne lub zakłócenia dostaw. W takich przypadkach możliwe będzie czasowe odstępstwo od standardów BAT.

Kogo obejmie obowiązek uzyskania pozwolenia zintegrowanego?

Pozwolenie zintegrowane jest wymagane dla instalacji, których charakter i skala działalności mogą powodować istotne zanieczyszczenie środowiska lub jego poszczególnych elementów. Ta zasada się nie zmienia, za to aktualizacji podlega (określany w drodze rozporządzenia) katalog instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie.

Oprócz sektorów objętych dotychczasowymi regulacjami nowe wymagania obejmą również m.in. instalacje do produkcji baterii, wydobycia wybranych metali oraz określone rodzaje infrastruktury związanej z chowem drobiu i trzody chlewnej.

Rozszerzenie katalogu instalacji objętych dyrektywą oznacza, że IED 2.0 wykracza poza tradycyjnie rozumiany ciężki przemysł. Nowe przepisy obejmą również sektory, które dotychczas funkcjonowały w odmiennych reżimach regulacyjnych.

Ważna zmiana

Jedną z najważniejszych zmian IED 2.0 jest również objęcie pozwoleniami zintegrowanymi poziomów efektywności środowiskowej powiązanych z najlepszymi dostępnymi technikami (BAT). Przedsiębiorstwa będą musiały wykazywać nie tylko zgodność z granicznymi wartościami emisji, ale także osiąganie wymaganych parametrów efektywności środowiskowej (wg BAT).

Kto musi wdrożyć system zarządzania środowiskowego?

System zarządzania środowiskowego będzie obowiązkowy dla instalacji, o których mowa w art. 201 ust. 1 ustawy Prawo Ochrony Środowiska. Chodzi tutaj o instalacje objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Prowadzący instalację będzie zobowiązany do przekazania systemu wraz z jego streszczeniem organowi właściwemu do wydania pozwolenia zintegrowanego.

System zarządzania środowiskowego będzie podlegał audytowi co najmniej raz na trzy lata. So jego przeprowadzania uprawnione będą akredytowane jednostkę certyfikujące lub weryfikatorzy EMAS. Audyt ma potwierdzić zgodność systemu z wymaganiami prawnymi oraz jego skuteczne wdrożenie. Minister właściwy do spraw klimatu powinien określić szczegółowe wymagania dotyczące audytorów i zasad udostępniania informacji o systemie.

Jakie elementy musi zawierać system zarządzania środowiskowego wg IED 2.0?

System zarządzania musi być zgodny z wymaganiami w zakresie zarządzania środowiskowego określonymi w mających zastosowanie do danej instalacji konkluzjach BAT. Powinien też zawierać określone w nowelizacji elementy, w tym:

politykę i cele środowiskowe,
wskaźniki efektywności oparte na konkluzjach BAT,
działania na rzecz ograniczania zużycia zasobów i emisji,
uwzględnienie wyników audytów energetycznych lub systemów zarządzania energią,
zarządzanie substancjami niebezpiecznymi wraz z oceną ryzyka,
plan transformacji.

Prowadzący instalację będzie również zobowiązany do przygotowania publicznie dostępnego streszczenia systemu, prezentującego jego najważniejsze założenia.

Jak ISO 14001 pomaga w spełnieniu wymagań IED 2.0?

Norma ISO 14001 dostarcza w zasadzie gotowych rozwiązań, które ułatwiają spełnienie wielu wymagań IED 2.0. Wprowadza systemowe podejście do zarządzania środowiskowego, obejmujące identyfikację aspektów i ryzyk środowiskowych, nadzór nad zgodnością z przepisami, przyjęcie polityki środowiskowej, wyznaczanie celów, monitorowanie wyników oraz ciągłe doskonalenie.

Nowa norma ISO 14001:2026 wymaga ujęcia szerszego zakresu elementów w analizie kontekstu organizacji i wymagań interesariuszy. Kładzie także duży nacisk na perspektywę cyklu życia i zarządzanie zmianą. Opisany w IED 2.0 „plan transformacji” można oprzeć na wynikach tych analiz i potraktować jako kolejny program środowiskowy z celami długoterminowymi, realizowany w ramach ISO 14001. Dzięki temu przedsiębiorstwo może skuteczniej zapobiegać niezgodnościom, lepiej przygotować się do audytów i ograniczać ryzyko środowiskowe oraz regulacyjne.

Czym jest plan transformacji?

Plan transformacji ma zawierać informacje o sposobie, w jaki prowadzący instalację przekształci instalację w latach 2030-2050, aby przyczynić się do powstania do 2050 r. zrównoważonej, czystej, efektywnie wykorzystującej zasoby i neutralnej dla klimatu gospodarki o obiegu zamkniętym. Prowadzący instalację objętą pozwoleniem zintegrowanym będzie zobowiązany do włączenia do systemu zarządzania środowiskowego planu transformacji.

Co wspólnego ma IED 2.0 z raportowaniem ESG?

Szczegółowe informacje na temat planów transformacji mogą zostać dookreślone w adekwatnym rozporządzeniu. Nie trudno jednak znaleźć pewna zbieżność z planem transformacji opisanym w europejskich standardach raportowania w zakresie zrównoważonego rozwoju (ESRS).

W standardzie ESRS E-1, dotyczącym zmian klimatu, pojawia się dotyczący wymóg ujawnienia informacji E1-1 „Plan przejścia na potrzeby łagodzenia zmiany klimatu”. Ujawniane informacje mają pokazywać, w jaki sposób strategia i model biznesowy wspierają transformację w kierunku zrównoważonej gospodarki, realizację celu ograniczenia wzrostu temperatury do 1,5°C zgodnie z Porozumieniem paryskim oraz osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r.

W obu przypadkach organizacja powinna przedstawić, w jaki sposób zamierza przekształcić swoją działalność, aby wspierać przejście do gospodarki neutralnej klimatycznie i efektywnie wykorzystującej zasoby. Można dostrzec tutaj pole do optymalizacji wynikającej z braku konieczności dublowania prac. Wszakże cele są spójne w obu przypadkach.

Dlaczego warto skorzystać ze wsparcia ekspertów?

IED 2.0 to z jednej strony szereg wymagań, a z drugiej – szansa na uporządkowanie zarządzania środowiskowego. Warto wykorzystać synergię między wymaganiami IED 2.0, nową normą ISO 14001:2026 oraz raportowaniem ESG.

W WISO Group pomagamy projektować i wdrażać systemy zarządzania środowiskowego zgodne z ISO 14001, przygotowujemy organizacje do spełnienia wymagań IED 2.0 oraz wspieramy w opracowaniu planów transformacji i integracji z wymaganiami ESRS. Dzięki temu powstaje jeden spójny system, który ogranicza ryzyko regulacyjne, usprawnia zarządzanie i zmniejsza liczbę powielanych obowiązków.

Jeżeli chcesz sprawdzić, czy Twój obecny system zarządzania spełni wymagania IED 2.0 lub planujesz jego wdrożenie od podstaw, skontaktuj się z nami. Pomożemy przejść przez cały proces. Udzielamy wsparcia na każdym etapie – od analizy luk i zaprojektowania systemu, przez wdrożenie ISO 14001, aż po przygotowanie organizacji do audytu i doskonalenia w kolejnych latach.

Raportowanie ESG a zarządzanie organizacją

Traktowanie raportowania ESG jako tylko obowiązku regulacyjnego lub corocznego procesu zbierania danych gubi sens trójwymiarowego spojrzenia na biznes. Ogranicza wiarygodność oraz zaufanie interesariuszy. Sprawozdawczość w zakresie zrównoważonego rozwoju tak naprawdę pokazuje, czy organizacja rzeczywiście zarządza obszarami ESG, czy tylko o tym mówi.

Jeśli chcesz chce nie tylko przygotować raport zgodny z ESRS, ale przede wszystkim zbudować efektywny, skuteczny i odporny system zarządzania, potrzebujesz partnera łączącego wiedzę z zakresu norm ISO, wymagań ESG i praktyki biznesowej.

Właśnie w tym miejscu doświadczenie WISO Group ma realną wartość. Pomagamy firmom wdrażać, integrować i doskonalić systemy zarządzania, które nie tylko spełniają wymagania norm, ale przede wszystkim wspierają podejmowanie lepszych decyzji i budują przewagę organizacji.

Skontaktuj się z nami, jeśli chcesz przełożyć wymagania ESG i ISO na konkretne, skuteczne rozwiązania zarządcze.

Chcesz dowiedzieć
się więcej?

Chcesz dowiedzieć się więcej?

Napisz lub zadzwoń, by poznać szczegóły współpracy.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez WISO GROUP Sp. z o.o. z siedzibą w Olkuszu, na ulicy Rynek 29/5 w celu przesyłania treści marketingowych na nasz adres e-mail podany w formularzu kontaktowym. Zgoda jest dobrowolna. Mam prawo cofnąć zgodę w każdym czasie. Mam prawo dostępu do danych, sprostowania, usunięcia... Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez WISO GROUP Sp. z o.o. z siedzibą w Olkuszu, na ulicy Rynek 29/5 w celu przesyłania treści marketingowych na nasz adres e-mail podany w formularzu kontaktowym. Zgoda jest dobrowolna. Mam prawo cofnąć zgodę w każdym czasie. Mam prawo dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo sprzeciwu, prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego lub przeniesienia danych. Administratorem danych osobowych jest WISO GROUP Sp. z o.o. z siedzibą w Olkuszu, na ulicy Rynek 29/5. Administrator przetwarza dane zgodnie z Polityką Prywatności

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez WISO GROUP Sp. z o.o. z siedzibą w Olkuszu, na ulicy Rynek 29/5 w celu przesyłania odpowiedzi na przesyłane na nasz adres e-mail podany w formularzu kontaktowym zapytanie. Zgoda jest dobrowolna, jednakże w przypadku jej braku Administrator danych osobowych nie może... Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez WISO GROUP Sp. z o.o. z siedzibą w Olkuszu, na ulicy Rynek 29/5 w celu przesyłania odpowiedzi na przesyłane na nasz adres e-mail podany w formularzu kontaktowym zapytanie. Zgoda jest dobrowolna, jednakże w przypadku jej braku Administrator danych osobowych nie może odpowiedzieć na przesłane pytania. Mam prawo cofnąć zgodę w każdym czasie. Mam prawo dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo sprzeciwu, prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego lub przeniesienia danych. Administratorem danych osobowych jest WISO GROUP Sp. z o.o. z siedzibą w Olkuszu, na ulicy Rynek 29/5. Administrator danych osobowych przetwarza dane zgodnie z Polityką Prywatności .

Zobacz także:

Skuteczna realizacja Celów Zrównoważonego Rozwoju dzięki ISO 53001

Realizacja koncepcji zrównoważonego rozwoju potrzebuje jasno określonych celów i punktów kontrolnych, które pozawalają na ocenę skuteczności działań. Z taką intencją w 2015 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło Agendę 2030, która zawiera 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDGs, ang. Sustainable Development Goals) podzielonych na 169 zadań. Skuteczne wdrażanie działań zmierzających do ich realizacji wymaga nie tylko woli politycznej i zaangażowania społecznego, ale przede

Czytaj dalej

WISO GROUP Sp. z o.o.

ul. Rynek 29/5
32-300 Olkusz
NIP: 6372199840