Jak przygotować się do wdrożenia ISO 19443?

Jak przygotować się do wdrożenia ISO 19443?
Jak przygotować się do wdrożenia ISO 19443?

Energetyka jądrowa to w Polsce wciąż nowa, choć dynamicznie rozwijająca się branża. W wyniku kluczowych decyzji w zakresie budowy nowych źródeł energii, rośnie zapotrzebowanie na dostawców, którzy potrafią zagwarantować najwyższy poziom jakości i bezpieczeństwa. Niezależnie od tego, czy firma produkuje komponenty, świadczy usługi techniczne, czy wspiera inwestycje od strony zarządzania i realizacji projektów – wejście do łańcucha dostaw energetyki jądrowej wymaga spełnienia wyjątkowo precyzyjnych standardów. To branża, w której liczy się nie tylko profesjonalizm, ale przede wszystkim niezawodność, identyfikowalność działań oraz odpowiedzialność za każdy etap pracy.

Właśnie z myślą o takich organizacjach powstała norma ISO 19443 – międzynarodowy standard zarządzania jakością dedykowany dostawcom produktów i usług ważnych dla bezpieczeństwa jądrowego.

Czym jest ISO 19443?

Norma ISO 19443 bazuje na dobrze znanym standardzie zarządzania jakością ISO 9001, jednak wprowadza wymagania istotne dla sektora jądrowego, takie jak: wzmocnione zarządzanie ryzykiem, silna kultura bezpieczeństwa, kontrola dostaw i specyficzne kompetencje personelu. Nowym i kluczowym pojęciem jest ITNS – czyli elementy, wyroby, usługi lub działania istotne dla bezpieczeństwa jądrowego (ang. items and services important to nuclear safety). Ich analiza i ocena muszą uwzględniać charakterystykę tych obszarów, których uszkodzenie, awaria lub niewłaściwe wykonanie mogłyby prowadzić do nadmiernej ekspozycji ludzi lub środowiska na promieniowanie.

Wdrożenie ISO 19443 to dla wielu firm moment przełomowy – szczególnie tych, które chcą realnie zaistnieć w rosnącym, ale niezwykle wymagającym łańcuchu dostaw energetyki jądrowej. To nie jest kolejna „zwykła” norma jakościowa. ISO 19443 stawia poprzeczkę znacznie wyżej, bo dotyczy obszaru, w którym margines błędu praktycznie nie istnieje, a każdy element – od dokumentacji po kulturę pracy – może mieć wpływ na bezpieczeństwo jądrowe.

Kto musi wdrożyć ISO 19443?

Wdrożenie ISO 19443 nie jest wymagane przepisami prawa, jednak w praktyce stanowi kluczowe kryterium dla firm chcących działać w sektorze energetyki jądrowej. Choć jej wdrożenie jest formalnie dobrowolne, certyfikacja staje się de facto standardem rynkowym, który warunkuje udział w projektach oraz buduje wiarygodność dostawcy. Jej wdrożeniem szczególnie powinni być zainteresowani:

  • Dostawcy urządzeń i komponentów dla energetyki jądrowej

  • wykonawcy usług technicznych oraz robót budowlanych

  • firmy zajmujące się utrzymaniem ruchu w sektorze jądrowym

  • firmy projektowe i dostawcy usług kluczowych dla sektora jądrowego

  • podwykonawcy wykonujący prace na rzecz sektora jądrowego.

Norma ISO 19443 powstała po to, by ułatwić regularne dostarczanie produktów i usług zgodnych z wymaganiami klientów oraz przepisami prawa. Jej celem jest też zwiększenie zadowolenia klientów poprzez skuteczne działanie systemu zarządzania, jego doskonalenie i zapewnianie zgodności wyrobów oraz usług z wymaganiami prawnymi i branżowymi. W dużym uproszczeniu, wdrożenie ISO 19443 ma sprawić, że organizacja działa przewidywalnie, zgodnie z wymaganiami, bezpiecznie oraz że stale doskonali swoje funkcjonowanie. Tego właśnie oczekują kontrahenci w sektorze energetyki jądrowej.

Jak wdrożyć wymagania ISO 19443?

Przy projektowaniu wdrożenia systemu zarządzania opartego na normie ISO 19443 warto stosować podejście gradacyjne, dostosowując poziom nadzoru i kontroli do znaczenia produktów i usług dla bezpieczeństwa jądrowego. Należy opracować mapę procesów, jasno przypisać odpowiedzialności, określić krytyczne punkty kontrolne, wdrożyć procedury kwalifikacji dostawców oraz mechanizmy zapewniające pełną identyfikowalność i śledzenie zapisów. Udokumentowane informacje powinny odzwierciedlać rzeczywiste praktyki organizacji, a nie służyć jedynie jako formalny „papier”.

Kluczowym elementem systemu są również kwalifikacje i szkolenia ISO dla personelu. Warto przygotować plan kompetencyjny, w którym określa się wymagania dla ról krytycznych, harmonogram szkoleń dotyczących normy, procedur i kultury bezpieczeństwa, a także mechanizmy potwierdzania kompetencji, takie jak testy, kwalifikacje czy rejestry szkoleń. W sektorze jądrowym dowody kompetencji i stałe doskonalenie personelu są szczególnie istotne.

Równolegle z projektowaniem systemu warto prowadzić działania praktyczne: testować procedury, zbierać zapisy, przeprowadzać audyty wewnętrzne ISO i przeglądy zarządzania. Audyty wewnętrzne pozwalają wykrywać niezgodności i inicjować działania korygujące, pokazując, że system funkcjonuje w praktyce i że organizacja potrafi uczyć się na błędach, eliminując przyczyny niepowodzeń. Przegląd zarządzania daje kierownictwu możliwość oceny skuteczności systemu, alokacji zasobów oraz wprowadzenia niezbędnych poprawek przed audytem certyfikacyjnym.

Czy można uzyskać certyfikat ISO 19443?

Wdrożenie ISO 19443 może zostać zwieńczone uzyskaniem certyfikatu wydawanego przez niezależną jednostkę certyfikującą. Taki certyfikat nie tylko potwierdza zgodność z najwyższymi standardami jakości i bezpieczeństwa, lecz także wzmacnia wiarygodność organizacji i jej przewagę konkurencyjną w branży o szczególnym znaczeniu. Jest również silnym argumentem konkurencyjnym – sygnałem dla rynku, że firma jest gotowa do udziału w kluczowych projektach jądrowych i może być zaufanym partnerem w globalnym łańcuchu dostaw.

Co sprawdza audytor podczas audytu ISO 19443?

Decyzja o certyfikacji systemu zarządzania opartego na wymaganiach normy ISO 19443 wiąże się z przeprowadzeniem audytu przez akredytowaną jednostkę certyfikującą.

Audytor podczas audytu certyfikacyjnego ISO 19443 sprawdza zarówno przygotowanie organizacji do certyfikacji, jak i to, jak system zarządzania jakością działa w praktyce. Audyt przeprowadzany jest w dwóch etapach.

W pierwszym etapie audytor ISO 19443 analizuje dokumentację, ocenia warunki lokalizacji i weryfikuje, czy organizacja rozumie wymagania normy, zidentyfikowała swoje procesy oraz określiła cele systemu. Zbiera też informacje o zakresie działalności, stosowanych procesach, wyposażeniu, poziomach nadzoru i obowiązujących wymaganiach prawnych. Kluczowe jest również potwierdzenie, czy przeprowadzane są audyty wewnętrzne i przeglądy zarządzania – to dowód, że system został wdrożony i organizacja jest gotowa na etap drugi.

Drugi etap to już audyt przeprowadzany koniecznie na miejscu, podczas którego audytor zbiera dowody faktycznego wdrożenia i skuteczności systemu. Sprawdza zgodność z wymaganiami ISO 19443, w tym sposób monitorowania i mierzenia wyników, realizację celów, nadzór nad procesami, spełnianie wymagań prawnych i kontraktowych oraz funkcjonowanie audytów wewnętrznych i przeglądów zarządzania. Ocenia także zaangażowanie kierownictwa i to, czy system wspiera kulturę bezpieczeństwa charakterystyczną dla branży jądrowej. Na koniec wyjaśnia ustalenia, nie udzielając jednak wskazówek operacyjnych, aby zachować bezstronność procesu oceny.

Pozytywny wynik audytu kończy się wydaniem certyfikatu ISO 19443, jednak nie należy traktować certyfikacji jako celu samego w sobie. ISO 19443 ma sens, gdy prowadzi do realnej poprawy jakości, zarządzania ryzykiem i buduje kulturę bezpieczeństwa w firmie.

Dlaczego warto wdrożyć i certyfikować ISO 19443?

Wdrożenie i certyfikacja ISO 19443 to więcej niż formalność – to strategiczny krok, który pozwala organizacjom w sektorze energetyki jądrowej zbudować:

  • Zaufanie klientów – zgodność z międzynarodowymi standardami wzmacnia reputację firmy i pokazuje, że można jej powierzyć realizację krytycznych projektów.
  • Przewagę konkurencyjną – certyfikacja otwiera drzwi do współpracy z wymagającymi partnerami i udziału w projektach o strategicznym znaczeniu.
  • Zgodność z wymaganiami – system wspiera organizację w realizacji obowiązków wynikających z przepisów prawa i kontraktów w sektorze jądrowym.
  • Pewność łańcucha dostaw – dzięki profesjonalnemu nadzorowi nad łańcuchem dostaw zwiększasz bezpieczeństwo współpracy z dostawcami i podwykonawcami.
  • Wiarygodność i prestiż – posiadanie certyfikatu ISO 19443 świadczy o wysokim standardzie zarządzania i o tym, że organizacja spełnia specyficzne wymagania sektora energetyki jądrowej oraz jest gotowa do udziału w międzynarodowych projektach.

Profesjonalne wsparcie we wdrożeniu ISO 19443

Wdrożenie normy ISO 19443 to inwestycja w system zarządzania jakością i bezpieczeństwem, dostosowany do wymagań sektora energetyki jądrowej. Jeśli szukasz wsparcia w tym procesie, oferujemy kompleksową pomoc na każdym etapie wdrożenia:

  • Analiza luk (gap analysis) – ocenimy obecny system zarządzania jakością, zidentyfikujemy obszary wymagające dostosowania do wymagań ISO 19443 i przygotujemy rekomendacje.
  • Ocena procesów i nadzoru nad produktami/usługami ITNS – przeanalizujemy procesy, wyposażenie i procedury, aby upewnić się, że system działa zgodnie z wymogami bezpieczeństwa jądrowego i zasadami identyfikowalności.
  • Opracowanie i aktualizacja dokumentacji systemowej – stworzymy lub zaktualizujemy polityki, procedury i instrukcje, w tym dotyczące zarządzania ryzykiem, kwalifikacji dostawców oraz identyfikowalności produktów i usług.
  • Wdrożenie mechanizmów zarządzania ryzykiem – pomożemy opracować procesy identyfikacji zagrożeń, procedury korygujące i działania prewencyjne, niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa i zgodności z przepisami.
  • Szkolenia personelu – przygotujemy szkolenia dopasowane do różnych grup w organizacji, od kierownictwa, przez osoby odpowiedzialne za system jakości, po pracowników operacyjnych.
  • Integracja z innymi systemami ISO – wspomożemy połączenie ISO 19443 z istniejącymi systemami zarządzania, np. ISO 9001, 14001 i 45001, aby działania były spójne i efektywne.
  • Przygotowanie do certyfikacji – przeprowadzimy audyty wewnętrzne, sprawdzimy dokumentację i procesy oraz przygotujemy organizację do audytu jednostki certyfikującej.
  • Obsługa systemu po wdrożeniu ISO dla firm – zapewniamy bieżące wsparcie w utrzymaniu i doskonaleniu systemu, aktualizację dokumentacji, cykliczne audyty wewnętrzne oraz przygotowanie do kolejnych certyfikacji.

Skontaktuj się z nami, aby dowiedzieć się więcej o możliwych modelach współpracy. Chętnie poznamy Twoje oczekiwania i cele, które chcesz osiągnąć poprzez wdrożenie ISO 19443.

Chcesz dowiedzieć
się więcej?

Chcesz dowiedzieć się więcej?

Napisz lub zadzwoń, by poznać szczegóły współpracy.





    WISO, członek zespołu, Martyna

    Zobacz także:

    kobieta w biurze, pełnomocnik ds iso

    Kim jest i czym zajmuje się Pełnomocnik ds. ISO?

    W aktualnych wersjach norm ISO 9001:2015 oraz ISO 14001:2015 zniesiono formalny wymóg powoływania Pełnomocnika ds. systemów zarządzania (tzw. pełnomocnika ISO). Niemniej jednak wiele organizacji nadal decyduje się na ustanowienie takiej funkcji, traktując ją jako dobre rozwiązanie organizacyjne, wspierające skuteczne wdrażanie, utrzymanie i doskonalenie systemów zarządzania jakością, środowiskowego czy zintegrowanego systemu zarządzania (ZSZ). Pełnomocnik ISO i jego zadania –

    Czytaj dalej

    Chcesz dowiedzieć się więcej?