Zmiany w Systemie Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy wg nowej normy ISO 45001

W 2013 roku Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) uznała za celowe opracowanie normy międzynarodowej dla Systemów Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy. Publikacja międzynarodowego standardu ISO 45001 została zrealizowana 12 marca 2018 roku, w związku z czym dotychczas opublikowane normy OHSAS 18001/ PN-N 18001 zostaną po trzech latach tj. 11.03.2021 roku od opublikowania międzynarodowego standardu wycofane.

Dostosowanie Systemów Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy (SZBHP) do wymagań nowej normy ISO 45001 będzie wymagało zatem od przedsiębiorców dokładnej analizy już wdrożonych procesów i praktyk zarządzania.

Opisany w nowej normie model Systemu Zarządzania BHP opiera się na koncepcji ciągłego doskonalenia – co nie jest odkrywcze. Jego struktura jest niemal identyczna jak struktura modeli systemów, które już znamy. Mowa tu m.in. o Systemie Zarządzania Środowiskowego wg normy ISO 14001:2015 oraz Systemie Zarządzania Jakością wg normy ISO 9001:2015.

Najważniejszą zmianą w normie ISO 45001 w stosunku do swoich poprzedniczek jest bardzo mocne zaakcentowanie roli przywództwa oraz pracowników, w tym ich przedstawicieli. Norma wymaga aby wszelkie decyzje podejmowane w organizacji w zakresie BHP zapadały przy współudziale istotnych stron zainteresowanych – taką stroną mogą być także podwykonawcy. Ponadto na podstawie wymagań Dyrektywy ISO/IEC – Części 1: Skonsolidowanego Suplementu ISOZałącznik SL, zapewniono aby system zarządzania bhp był łatwiejszy w integracji. Wobec powyższego w normie ISO 45001:2018 występują punkty oparte na cyklu PDCA wg następującej kolejności:

  1. Kontekst organizacyjny
  2. Przywództwo i uczestnictwo osób pracujących
  3. Planowanie
  4. Wsparcie
  5. Działania operacyjne
  6. Ocena efektów działalności
  7. Doskonalenie

Do głównych zmian, jakie zostały podyktowane poprzez ukazanie się nowej normy dotyczącej Systemów Zarządzania BHP możemy zaliczyć:

  • Wprowadzenie zagadnień związanych z kontekstem organizacji – zgodnie z wymaganiami nowej normy ISO 45001 organizacja powinna określić czynniki zewnętrzne i wewnętrzne istotne dla celu jej działania oraz takie, które wpływają na zdolność organizacji do osiągnięcia zamierzonych wyników w zakresie BHP. Należy pamiętać, że nie ma na świecie dwóch identycznych organizacji, a wpływ na ich funkcjonowanie ma m.in. obsadzenie organizacji w różnych strefach czasowych, geograficznych, prawnych, kulturowych, finansowych itp.
  • Wprowadzenie konieczności identyfikacji potrzeb i oczekiwań pracowników i innych stron zainteresowanych – organizacja powinna pamiętać, że potrzeby pracowników muszą być zawsze spełnione, a oczekiwania niekoniecznie. Podejmowanie decyzji w oparciu o oczekiwania jest niemniej lepiej zauważalne i postrzegane przez ludzi,
  • Zwiększenie roli najwyższego kierownictwa w SZBHP oraz konieczności zapewnienia współudziału pracowników, w tym usuwaniu barier dla pracowników poprzez wzięcie odpowiedzialności za zapobieganie urazom i pogorszeniu się stanu zdrowia ludzi w związku z wykonywaną przez nich pracą,
  • Zwiększenie roli pracowników lub ich przedstawicieli w SZBHP – ludzie powinni mieć możliwość aktywnego współudziału w tworzeniu zasad BHP, norma ISO 45001 daje ten przywilej pracownikom właściwie w pełnym zakresie funkcjonowania SZBHP.
  • Wprowadzono obowiązek identyfikacji ryzyk i szans związanych z funkcjonowaniem SZBHP, nie tylko odnoszących się do stanowisk pracy – organizacja powinna identyfikować ryzyka i szanse zarówno z na poziomie funkcjonowania systemu zarządzania bhp, jak i na poziomie ryzyk występujących w zakresie wykonywanych pod jej nadzorem czynności pracy, w tym wzięcia odpowiedzialności za osoby będące pod jej oddziaływaniem.
  • Wprowadzone zostało pojęcie „incydentu”, które definiowane jest jako wystąpienie zdarzenia wynikającego z, lub w trakcie pracy, które może lub powoduje uraz i zły stan zdrowia. Warto zwrócić także uwagę, że definicja systemowa incydentu jest inna niż w przypadku polskiego odpowiednika zdarzenia wypadkowego, z czym muszą się zmierzyć osoby tłumaczące normę na język polski.

Już dziś zapraszamy Państwa do zapoznania się z naszym programem szkoleń w zakresie normy ISO 45001:2018. Nasi eksperci w dziedzinie BHP z przyjemnością podzielą się wiedzą i doświadczeniem na temat nowego standardu z Państwa pracownikami. W szczególności zachęcamy do udziały w nich pracowników kadry zarządzającej, w tym dozoru wyższego i średniego.  W naszych programach szkoleniowych posiadamy także pakiety dedykowane dla pracowników fizycznych – mamy doświadczenie i argumenty, dzięki którym Państwa pracownicy będą w pełni rozumieli swoje prawa i obowiązki w dziedzinie BHP i pomogą kadrze zarządzającej w dostosowaniu się do wymagań stawianych przez normę ISO 45001. Poprawa bezpieczeństwa i higieny pracy buduje bowiem zdrowy wizerunek firmy i jej pracowników.