Porażenie krokowe przy pracach budowlanych

Prace budowlane szczególnie niebezpieczne… czyli o porażeniu krokowym.

Porażenie krokowe. Na pewno nie raz obiło CI się o uszy. W Naszym artykule znajdziesz kilka ciekawych informacji, dotyczących tego co to jest porażenie krokowe, jak go unikać oraz co zrobić w chwili jego wystąpienia. Zapraszamy do lektury.

Wykonywanie prac w obrębie napowietrznych linii elektrycznych zaliczana jest do prac szczególnie niebezpiecznych, dlatego przed rozpoczęciem prac w pobliżu linii elektrycznych ważne jest poznanie zasad oraz przepisów regulujących wykonywanie takich prac. Podstawowym dokumentem regulującym sprawy bezpieczeństwa i higieny pracy dla prac w pobliżu linii elektroenergetycznych jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w spawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych. Napowietrzne linie elektroenergetyczne na placu budowy lub w jego pobliżu stwarzają ryzyko porażenia prądem elektrycznym w przypadku zerwania lub dotknięcia przewodów linii przez pracujące czy przejeżdżające w pobliżu maszyny budowlane lub przez przedmioty trzymane przez ludzi, zerwania przewodów linii na skutek warunków atmosferycznych (wiatr, sadź katastrofalna) oraz uszkodzenia słupów, przeskoku napięcia na ludzi lub znajdujące się w pobliżu przewodzące prąd elementy maszyn i przedmiotów bądź uszkodzenia izolacji linii.

Powszechnie występującym zjawiskiem przy tego typu pracach jest porażenie/ napięcie krokowe. Powstało ono z istoty zjawiska jakim jest napięcie elektryczne, które może powstać pomiędzy dwoma oddzielonymi od siebie na odległość jednego kroku tzn. ok 1 metra punktami. Podstawowymi przyczynami powstawania napięcia krokowego są nie tylko wcześniej wspomniane napowierzchne linie elektryczne średniego oraz wysokiego napięcia wywołanych ludzką niefrasobliwością, zdarzeniami losowymi ale także wyładowania elektryczne podczas burzy.

Obydwa zjawiska są dość powszechne. Należy jednak wspomnieć, że znalezienie się w bezpośrednim otoczeniu uderzenia pioruna lub uszkodzonej linii elektroenergetycznej nie jest takie proste. Zjawisko porażenia krokowego polega na przeniesieniu ładunku elektrycznego na punkt styku z ziemią lub przedmiotem. Wówczas napięcie elektryczne tego miejsca/ przedmiotu przejmie napięcie jakie płynęło w linii elektrycznej.

Aby bezpiecznie oddalić się z miejsca zagrożenia porażeniem i nie dopuścić do różnicy potencjałów pomiędzy stopami, należy najlepiej nie wykonywać żadnego kroku, mając dwie opcje do wyboru: złączenie obu stóp razem gdzie teoretycznie różnica potencjałów wciąż może być pomiędzy stopami, ponieważ zwykle buty nie są razem połączone, ale napięcie to powinno być niewielkie i jest to stabilniejsze rozwiązanie niż alternatywa lub podniesienie jednej nogi do góry.  W przypadku gdy zagrożenie nadal będzie się utrzymywać, możemy spróbować oddalić się w bezpieczne miejsce poprzez wykonywanie kilkucentymetrowych kroków stopa przy stopie lub też poprzez wykonywanie krótkich skoków obunóż.

Właśnie dlatego podczas pracy z liniami energetycznymi dla bezpieczeństwa zdrowia ludzi wprowadza się szereg zabezpieczeń. W rzeczywistości gdy prowadzi się prace pod linią energetyczną, należy uzyskać zgodę zakładu energetycznego, który określi rodzaj zabezpieczenia. Jednym ze sposobów, może być wyłączenie linii energetycznej, na co zgoda jest niezwykle trudna i kosztowna do uzyskania, następnym sposobem jest utrzymanie stałej odległości ludzi oraz sprzętu od przewodów. W  Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w spawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych została określona odległość, jaką należy zachować dla bezpiecznej pracy. Wynosi ona od 3 do 30m. W celu zapewnienia bezpiecznej pracy przy przewodach elektrycznych a tym samym uniknięciu porażenia stosuje się czujniki określające bezpieczną odległość do pracy. Sygnalizator ten montowany jest w kabinie maszyny, a antena na maszynie. Po skalibrowaniu czujnika z maszyną z uwzględnieniem napięcia danej sieci antena wykrywa pole magnetyczne. W razie zbliżenia się do kabla wysokiego napięcia zaczyna migać światło ostrzegawcze. Istnieje także możliwość włączenia sygnału dźwiękowego. Zastosowanie tego typu urządzeń niesie wymierne korzyści dla bezpieczeństwa i higieny pracy na budowie. Dla przykładu, jeśli samochód ciężarowy transportujący na budowę jakiś materiał, zahaczy skrzynią samowyładowczą o linię energetyczną, to na pierwszy rzut oka nastąpi przerwa w dostawie prądu. Jeśli automatyczny system wyłączania linii nie zadziała albo napięcie włączy się po kilku sekundach a kierowca dotknie się metalowego przedmiotu znajdującego się w kabinie, prawdopodobnie nastąpi zgon. Dzieje się tak ponieważ, element który został złączony z linią energetyczną w tym przypadku skrzynia samowyładowcza przejmie ładunek elektryczny który miała lina.